In een relatie is het een enorme uitdaging trouw te blijven aan onszelf en elkaar te blijven ontmoeten. Het is best lastig al onze gevoelens te blijven delen. We willen de ander niet afwijzen of pijn doen. Soms wijzen we nog eerder onze eigen gevoelens af of onderdrukken ze. We passen ons aan of doen dingen stiekem. Als we onze eigen gevoelens serieus nemen en de ander werkelijk willen zien en accepteren, moeten we ook onze eigen angsten onder ogen komen. Contact maken met alles wat we voelen, is vaak lastig. Niet iedereen kan of wil die uitdaging met zichzelf aangaan. Vaak projecteren we onze gevoelens op de ander of geven we de ander de schuld van ons gemis. Ook zie je vaak dat de ontwikkeling van de partner de ander angstig maakt. Die wilt dan het liefste de partner daarin tegenhouden. Onze overlevingsstructuur is zo sterk ontwikkeld dat die er alles aan zal doen geen pijn te ervaren. We hebben allemaal onze eigen maniertjes.

In mijn zoektocht naar vrijheid ben ik veel van mezelf tegen gekomen. Mijn relatie heeft aardig onder druk gestaan. We hadden ermee kunnen stoppen, maar besloten iets anders te doen. In 2017 schreef ik in mijn blog ‘Verwachtingen loslaten’ (https://www.devrijekameleon.nl/2017/12/03/blog-11-verwachtingen-loslaten/) ……”Binnen mijn huwelijk was er door mijn persoonlijke ontwikkeling een disbalans ontstaan. Het werd ´samen´ zoeken naar een nieuwe balans. Het plaatje zoals we het van kinds af aan krijgen voorgeschoteld. Het vergelijken met anderen. Het voelde alsof (ik) we telkens tekort schoten. Ik had me binnen ons huwelijk aangepast aan dat plaatje, aan de traditionele verwachtingen van buitenaf. Bovendien had ik me ook teveel aan mijn man aangepast. Alsof ik telkens uitkwam in het midden. En daarmee deed ik mezelf tekort.”…….

Naast het delen van al mijn gevoelens en behoeften met mijn man was het delen van onze relatieproblemen met onze omgeving lastiger. Ik wees de ‘tekortkomingen’ in mijn relatie nog af en vond het ook eng dat anderen ons zouden afwijzen. Of zich ermee zouden gaan bemoeien. We hebben tenslotte allemaal een relatie met liefde. Iedereen heeft er een mening over. Te pas en te onpas worden deze meningen over anderen met elkaar gedeeld. Op televisie, in films, door de kerk, vriendengroepen, familieleden. Zo wordt onderling indirect bepaald hoe het hoort en hoe het moet. Het gevoel van tekort schieten in de relatie in combinatie met verwachtingen uit de omgeving ging gepaard met schaamte en schuldgevoelens. Het is lastig de eigen ‘tekortkomingen’ of problemen te delen met de omgeving als je het zelf nog niet helemaal accepteert. Als ik het voorzichtig probeerde te delen en de ander het direct afwees of zijn of haar eigen verhaal projecteerde was een gesprek hierover lastig voort te zetten. We hebben geluk als we in ons leven vertrouwenspersonen ontmoeten waarbij we wel al onze gevoelens, behoeften en onze tekortkomingen vrij van oordelen kunnen delen. Zodat we de ruimte krijgen onze eigen waarheid te onderzoeken.

Na het ervaren van een disbalans tien jaar geleden heb ik samen met mijn man een enorme ontwikkeling doorgemaakt. In eerste instantie keek ik met mijn aangeleerde bril (referentiekader) van tekort naar onze relatie. En vond ik dat mijn man vooral met zichzelf aan de slag moest. Ik maakte hem verantwoordelijk voor de disbalans. Die afhankelijkheid creëerde gevoelens van frustratie en boosheid omdat hij niet veranderde. Als ik met een meer ruime blik naar mijn relatie keek, kon ik al die ongeschreven regels hoe een relatie hoort te zijn loslaten. Voelde ik me meer vrij. Het heeft even geduurd deze aangeleerde bril, het gevoel van tekort en alle verwachtingen en invloeden van buitenaf in mezelf los te laten. Mijn man en ik zijn samen tot de conclusie gekomen dat onze kijk op liefde best beperkt was. Wat ons het meest heeft geholpen in het blijven verbinden, is onze liefde ruimer te bekijken en onze opvatting over liefde te herzien. We leerden kijken vanuit overvloed en wat er allemaal wel is. We gebruikten daarvoor de metafoor van een taart. Je kunt niet verwachten dat alle stukjes van de taart door de ander worden ingevuld.

Hierin kunnen we nog best wel wat van de oude Grieken leren. Zij onderscheidden acht verschillende lagen in de liefde. Om in de door ons gebruikte metafoor te blijven, zou je dit de acht stukjes van de taart kunnen noemen. Zie hieronder;  

1. Philia staat voor vriendschap, loyaliteit, gelijkheid en eerlijkheid. Het staat voor het delen van emoties, overtuigingen en gedachten. Het is een laag in de liefde dat kan helpen elkaar de ruimte te gunnen nieuwe aspecten zonder elkaar te onderzoeken. Je gunt de ander om ook zonder jou te groeien en te genieten.
2. Storge staat voor de natuurlijke empathie. Het is een liefde die maakt dat je het langer volhoudt, kunt doorzetten, een zorgende liefde. Zoals die vaak in een gezin zal bestaan of als je bijvoorbeeld voor je partner moet zorgen.
3. Eros staat voor meer seksuele en passionele liefde. Eigenlijk gaat het bij eros vooral om het gevoel ‘de controle los te laten’. Het staat voor verlangen en passie. Het is een zeer krachtige kant van de liefde. Soms heeft het een irrationele aantrekking en kan als zeer verslavend worden ervaren. Wil je eros onderzoeken dan is het belangrijk onze schaamte en remmingen los te laten. De kerk heeft deze vorm van liefde altijd afgewezen.
4. Agape staat voor onvoorwaardelijke liefde zonder verwachtingen en verplichtingen. Binnen een relatie, maar ook voor anderen. Voor liefde voor dieren, kinderen, de natuur en de wereld. Het staat voor vriendelijkheid, mededogen en vergeving.
5. Ludus staat voor plezier en speelsheid. Deze maakt het leven licht. Het wordt zichtbaar in het spel en onze creativiteit. Je kunt denken aan spelen, plagen, flirten, dansen en/of het plezier dat je samen kunt hebben.
6. Pragma staat voor ‘volwassen’ houden van. Bijvoorbeeld samenwerking, zelfkennis en van kennis van de ander. Deze laag die staat voor geduld, tolerantie en het afstemmen op elkaars behoeften. Een belangrijke investering in de duurzame liefde.
7. Mania daarentegen is de bezitterige en afhankelijke liefde. Het kan obsessief en beheersend zijn. Er bestaat een diepe behoefte om de ander te bezitten. Deze laag in liefde zorgt voor jaloerse gevoelens omdat iemand anders iets krijgt wat jij had willen hebben of door de angst de ander kwijt te raken.
8. Philautia staat voor eigenliefde, zelf-compassie, zelfinzicht en het accepteren van onze eigen onvolmaaktheden en schaduwkanten.

Herken je de verschillende lagen in liefde? Hoe deze lagen in ons aanwezig zijn en tot uiting komen in een relatie is voor iedereen verschillend. Het hangt af van waartoe we op dat moment in staat zijn lief te hebben, waar onze behoeftes liggen, onze levensfase en waarin onze omgeving ons uitdaagt.

In een relatie zijn we vaak in eerste instantie verliefd, passen we ons aan en zijn we gericht op overeenkomsten. De combinatie van partners is bepalend voor welke lagen van liefde worden gedeeld. Welke lagen worden op de voorgrond zichtbaar en welke houd je (onbewust) op de achtergrond verborgen? Naarmate we steeds meer onszelf worden, wat in mijn beleving de bedoeling is, worden meerdere of andere lagen voelbaar en zichtbaar. Elke levensfase of persoonlijke ontwikkeling creëert een verandering. We kunnen ervan uitgaan dat alles stroomt en niets hetzelfde blijft. Ook de liefde niet. Nu we allebei in staat zijn breder naar onze liefde te kijken, hebben we meer rust en vertrouwen.

Met veel geduld, liefde, vertrouwen en eerlijkheid durfde ik binnen mijn relatie voor mijn anders zijn te gaan staan. Hoe meer ik mijn lagen in liefde accepteerde, hoe meer ik mijn man in zijn eigen proces kon laten. Ons huwelijk, onze verbinding kreeg voor ons samen een andere betekenis. We zijn twee losse individuen met verschillende lagen in liefde. Op dit moment matchen we op sommige gebieden heel goed en op andere gebieden minder. We accepteren dat het is wat het is.

Regelmatig nemen we de tijd af te stemmen waar we staan. Door het blijven delen in alle eerlijkheid kan onze onvoorwaardelijke liefde en vertrouwen blijven bestaan. We vergelijken ons niet meer met anderen en kijken ook niet meer door die beperkte bril. Hierdoor zijn we veel beter in staat de ander in liefde vrij te laten en mee te bewegen. We gunnen elkaar de ruimte nieuwe aspecten zonder elkaar te onderzoeken. Los van alle invloeden van buitenaf creëren we nu van binnenuit ons eigen verhaal. En daar zijn we eigenlijk best wel trots op.

Voel je je niet gelukkig in de liefde? Vraag je je af waar het niet lekker loopt dan is het best interessant om eens te kijken naar hoe de verschillende lagen in jullie verbinding tot hun recht komen. Iedereen heeft zijn eigen verhaal, ervaringen en emoties. Op welke lagen vinden jullie de verbinding? Is het mogelijk de ander de ruimte te geven, daar waar de verbinding minder sterk is, een andere invulling te creëren. Zodat we elkaar de ruimte geven te blijven groeien in liefde.

Sirpa van der Steen – Ilsink

Praktijk De Vrije Kameleon

‘Laat het los, maak jezelf zichtbaar en vrij’

Foto gemaakt door Clark Reid. Fotoshoot, september 2004. Een week vóór ons huwelijk.

The post Vrijheid in de praktijk: Blog 6, Verschillende lagen liefde appeared first on De Vrije Kameleon.

Dit onderzoek heb ik uitgewerkt in verschillende fasen. Blogs 1 en 3 besteden aandacht aan de eerste fase, de aandacht naar binnen. Hiermee versterk je jouw innerlijke verbinding en grens je jezelf beter af. Naast de eerste fase is er een nieuwe balans nodig. Hoe verhoud je je vanuit die innerlijke vrijheid tot jouw omgeving? In blog 4 besteedde ik aandacht aan deze tweede fase, de aandacht van binnen naar buiten.

In deze blog besteed ik aandacht aan hoe je onderling een meer zuivere verbinding creëert. Wat ik veel om me heen zie gebeuren in relaties, gezinnen, families, teams, verschillende groepen waar mensen online of in het echt samenkomen, is dat we veel met elkaar in discussie gaan, strijd ervaren, elkaar afwijzen of onszelf voelen afgewezen. Wat er tussen mensen vaak mis gaat, is onvoldoende afstemming en teveel projectie.

FASE 3: (GROEPS)VERBINDING

Door onze geschiedenis en cultuur zit de angst voor afwijzing in velen van ons diep opgeslagen. We moe(s)ten aan allerlei regels voldoen. We weten en/of voelen heel goed aan welk gedrag in onze omgeving wordt geaccepteerd en welk gedrag niet? In afstemming met onze omgeving vergroten we delen van onszelf en houden we andere delen verborgen (onze schaduwkant). We zijn hiermee gericht op het ontvangen van liefde en erkenning uit onze omgeving. Met zijn allen houden we een omgeving in stand waarin we ons laten leiden door de gedachte dat er sprake is van goed of fout en waar of niet waar

Projectie

Wanneer je onvoldoende verbinding hebt met jezelf en teveel georiënteerd bent op jouw omgeving,  projecteer je oude ervaringen van afwijzing en gevoelens op de ander. Jij vult in hoe de ander zich voelt of je vult in hoe de ander naar jou kijkt en/of hoe de ander zich ten opzichte van jou voelt. Dat creëert bij jou bepaalde gevoelens en aanpassend gedrag. Het doorvoelen van die gevoelens is belangrijk, omdat jouw waarneming en de gevoelens die daarbij vrijkomen elkaar over en weer rechtvaardigen en bevestigen. Patronen herhalen zich, creëren dezelfde dynamiek, hetzelfde verhaal en uitkomst. Door onvoldoende bewustzijn hierop laten we ons verleiden tot automatische actie-reactie patronen. Voordat we door anderen kunnen worden afgewezen, wijzen we onszelf af en/ of wijzen op voorhand anderen af. We creëren een collectief gevoel van niet goed genoeg zijn en komen we niet tot ons ware potentieel. Een dynamiek die meer afstand van jezelf en anderen creëert.

Hoe creëer jij meer vrijheid in de verbinding met anderen?

Jezelf zuiver zichtbaar maken

Juist door het creëren van meer ruimte voor jouzelf en voor de ander, creëer je meer verbinding. In mijn vorige blog schreef ik over jezelf zuiver zichtbaar maken. Tijdens mijn lessen voor toekomstige social workers gebruikten we theorie van de ijsberg van McClelland om naar mensen te kijken. Ook binnen het programma van Over de streep (bekend van televisie), Challenge Day en Be The Change Movement (opgericht en ontwikkeld door Rich en Yvonne St John- Dutra) gebruiken ze de ijsberg als metafoor voor mensen.

Alles wat boven de waterlijn is, is zichtbaar. Een ijsberg is veel groter dan alleen dat stukje wat aan de oppervlakte zichtbaar is. Veel van de ijsberg is onder de waterlijn verborgen. In de praktijk laten wij mensen maar een klein percentage van onszelf zien. Wat jij van jezelf laat zien en wat je voor je omgeving verborgen houdt, is voor iedereen anders. Verborgen delen kunnen bijvoorbeeld gevoelens, ervaringen, behoeften, geheimen, geschiedenis, kracht etc. zijn. Wanneer je jouw eigen waterlijn laat zakken, laat je meer van jezelf zien. Een oefening waarin je bewust dingen onder de waterlijn met andere mensen deelt. In eerste instantie voelt dat kwetsbaar en spannend. Jouw innerlijke criticus laat van zich horen. Angst voor afwijzing en onrust laten zich voelen.

Naast jezelf zuiver zichtbaar maken, is met aandacht naar elkaar luisteren ook geen eenvoudige opgave. Vaak luisteren we vanuit ons eigen referentiekader en hebben de neiging de ander te willen ‘fixen’, advies te geven, te overtuigen of te veroordelen. Zuiver leren luisteren en waarnemen, vraagt bereidheid naast een ander te willen lopen ongeacht welke ontwikkeling ze op hun levenspad doormaken. Zonder hen te veroordelen, zonder de ander zich inadequaat te laten voelen, zonder te proberen de ander te veranderen, of te proberen de uitkomst te beïnvloeden. Wanneer we dit voor onszelf en elkaar kunnen opbrengen, openen we ons hart, bieden we onvoorwaardelijke steun, zonder oordeel en controle.

Afstemmen

Jouw eigen waterlijn laten zakken en zuiver waarnemen en luisteren, zijn belangrijke eerste stappen in het proces van groepsverbinding, maar hoe blijf je nou dichtbij jezelf als een ander of omgeving jou triggert? Iemand doet iets, waardoor jij een emotie voelt en normaal gesproken in automatische afweerreacties terecht komt. Naast de ervaring met die ander of omgeving, zit er een ervaring uit het verleden onder die deze emotie extra aanwakkert. In plaats van in die automatische afweerreacties terecht te komen, maak je alles wat je voelt en denkt in het moment zichtbaar. Dat wat je normaal gesproken verborgen houdt. Ik geef hieronder drie voorbeelden.

Je stuurt appjes. Ze worden wel gelezen maar je ontvangt geen reactie. Je merkt dat het je raakt. Je voelt onrust in je lijf en kan het niet meer loslaten. In plaats van in de trigger te stappen door bijvoorbeeld te piekeren, boos te worden, te negeren, te ‘stalken’, ga je bij jezelf naar binnen. Het raakt een oud programma van toen je nog een klein kind was. De aandacht die je toen tekort gekomen bent. Hoe zou je hier anders mee om kunnen gaan? Wat je ervaart, deel je met die ander zonder de ander verantwoordelijk te maken. ‘Als je mijn appjes niet leest, voel ik me onrustig.’ ‘Het raakt op dat moment allemaal oude delen in mij van tekort aan aandacht.’ Je kunt eventueel jouw behoefte daarin nog uitspreken. Soms wordt jouw boodschap ‘afgewezen’ omdat er onvoldoende kennis, bewustzijn of bereidheid is dit met jou aan te gaan. Mocht dit het geval zijn, dan ligt er voor jou een uitdaging om ook daarin niets op jezelf te betrekken en de reactie bij de ander te laten.

Er is een dominante mening aanwezig in een groep. Wanneer jouw werkelijkheid afwijkt van die mening, is het doodeng om deze zichtbaar te maken. Je bent bang om te worden afgewezen. In plaats van jezelf onzichtbaar te maken als automatische reactie, deel je jouw ervaring van angst in de groep en deel je jouw werkelijkheid toch. ‘Ik merk dat ik eigenlijk een hele andere mening heb dan deze groep.’ ‘Ik vind het daardoor ook spannend om die te delen omdat ik bang ben om er niet bij te horen.‘ Wanneer je dat doet, ontstaat er meer ruimte voor verschillende zienswijzen.

In een groep voel je je ongemakkelijk. Je zou graag wat meer van jezelf willen laten zien en merkt dat je de neiging hebt de groep als onveilig te bestempelen. Jezelf inhouden is de automatische reactie, maar laat dit niet gebeuren. Je weet dat dit te maken heeft met oude ervaringen waarin je niet gezien werd. Je deelt jouw ervaring in wat je ziet en voelt. ‘Ik merk dat ik graag vrijuit zou willen spreken, maar vind het eng om te worden beoordeeld. Ik heb de neiging mezelf in te houden’. ‘Nu ik dit uitspreek, voel ik onrust in mijn lijf en krijg het er warm van.’ Je zult je verbazen hoe positief je omgeving daar op reageert, want heel veel mensen herkennen dit.

Het is echt belangrijk dat voordat je deelt eerst alles doorvoelt. Zodat de lading van al die oude ervaringen en gevoelens wat is weggezakt. Voel ook goed of er onder het delen niet stiekem een verwachting naar de ander of omgeving op zit. Het delen zou dan ook als maniertje kunnen worden ingezet. Laat alle verwachtingen los. Het maakt je anders weer afhankelijk van de erkenning en liefde van anderen. We kunnen anderen of onze omgeving niet veranderen.

Samenvattend

Neem je gevoelens serieus in het contact met de ander. Creëer de ruimte voor wat voor jou belangrijk is. Verlaat jezelf niet meer om de ander tegemoet te komen. Raak niet meer verstrikt in projectie. Zorg dat je niet meer afhankelijk bent van de bevestiging of reactie van de ander. Met het werkelijk afstemmen op de ander, oriënteer je je op de ander zonder de verbinding met jezelf te verliezen. Laat jouw waterlijn zakken. Deel in het contact wat je van de ander gespiegeld krijgt. Geef aandacht aan je eigen gevoelens en die van de ander. Ongeacht de verschillen die er zijn. Je weet dat de ander een andere belevingswereld of werkelijkheid heeft, een eigen hechtingsgeschiedenis en andere behoeften.

Als de ander dan ook de bereidheid heeft aandachtig waar te nemen en te luisteren zonder zich aangevallen te voelen. Dan kun je zelfs in de trigger ervaring de ruimte voor elkaar creëren. Het vraagt om aanwezigheid, nederigheid, zelfbewustzijn en het kennen van onze eigen gevoeligheden, maniertjes en schaduwkanten. Ook al weet je hoe je dit creëert. De verleiding om vanuit onze automatische afweerreacties te reageren, ligt altijd op de loer. Ben je teveel getriggerd, richt dan eerst de aandacht naar binnen.

Een ontmoeting waarin wederkerigheid, kwetsbaarheid, gelijkwaardigheid en eerlijkheid de basis vormen. ‘Your perception of me is een reflection of you.’ ‘My reaction to you is an awareness of me.’ Ik ervaar deze manier van verbinding maken met mezelf en anderen als levenskunst. Hoe meer je dit weet, ervaart en doet, hoe vrijer je je in de relatie, situatie of omgeving kunt bewegen.

Groetjes,

Sirpa van der Steen – Ilsink

Praktijk De Vrije Kameleon

‘Laat het los, maak jezelf zichtbaar en vrij’

Foto gemaakt door Steef en Suus

The post Vrijheid in de praktijk: Blog 5, Groepsverbinding appeared first on De Vrije Kameleon.